Theo thống kê của bộ Thông tin và truyền thông, hiện có khoảng 22 triệu hộ dân đang sử dụng dịch vụ truyền hình, từ truyền hình trả tiền cho đến truyền hình công cộng. Như vậy, theo tiến trình số hóa dịch vụ truyền hình, thị trường phải có ít nhất là 22 triệu đầu thu. Liệu đây có là cơ hội cho các nhà sản xuất đầu thu trong nước?

Theo đề án số hoá truyền hình (chuẩn bị trình Chính phủ phê duyệt), công nghệ được chọn là kỹ thuật số mặt đất thế hệ thứ 2 (viết tắt là DVB-T2). Về nguyên tắc, để tiếp nhận sóng kỹ thuật số mặt đất cần có thiết bị giải mã tín hiệu truyền hình trước khi hiển thị lên màn ảnh.

Nhà nước can thiệp

Trong kế hoạch số hoá truyền hình, Nhà nước sẽ chi 2.500 tỉ đồng để phát miễn phí (hoặc bán giá rẻ) 5 triệu đầu thu kỹ thuật số (dạng rời, dùng cho các dòng tivi không có bộ thu tín hiệu truyền hình số mặt đất) cho 5 triệu hộ nghèo trên cả nước. Số đầu thu trên chưa rõ được sản xuất trong nước hay mua nước ngoài.

Để thực hiện thành công dự án số hoá truyền hình, thứ trưởng bộ Thông tin và truyền thông Lê Nam Thắng cho biết, các cơ quan chức năng đã đề nghị Chính phủ giảm thuế nhập khẩu, thuế VAT với các nhóm hàng như tivi có tích hợp sẵn chức năng thu tín hiệu truyền hình số mặt đất hoặc linh kiện để sản xuất thiết bị đầu thu tín hiệu truyền hình số mặt đất. Bộ Thông tin và truyền thông cũng đã gặp gỡ các nhà sản xuất các mặt hàng điện tử có mặt tại Việt Nam như Sony, Samsung, LG… để thông báo chủ trương về nhóm hàng tivi trong thời gian sắp tới. “Không chỉ thông tin về chính sách hỗ trợ các nhà sản xuất mà từ 1.1.2012, các dòng tivi sản xuất tại Việt Nam hoặc nhập khẩu phải được tích hợp bộ xử lý tín hiệu truyền hình số mặt đất”, thứ trưởng Thắng nói.

Doanh nghiệp bắt đầu chạy

Nhiều doanh nghiệp sản xuất điện tử trong nước đã nghiên cứu cũng như lập kế hoạch sản xuất thiết bị đầu thu tín hiệu truyền hình số mặt đất. Theo một nguồn tin riêng, tổng công ty Điện tử Việt Nam đã có những cuộc tiếp xúc với bộ Khoa học và công nghệ, bộ Thông tin và truyền thông để xây dựng kế hoạch phát triển dòng sản phẩm này. Nhiệm vụ nghiên cứu và sản xuất cụ thể giao cho hai thành viên là công ty điện tử Biên Hoà (Belco) và công ty cổ phần điện tử Tân Bình (VTB). Hiện các nhà sản xuất trong và ngoài tổng công ty Điện tử Việt Nam đang tích cực “vận động” để được giao hàng sản xuất.

Giám đốc Belco Đỗ Khoa Tân cho biết: “Về kỹ thuật không có gì khó khăn. Nếu được giao hàng với số lượng lớn, Belco có thể sản xuất với giá thành dao động từ 300.000 – 500.000đ/đầu thu”. Còn ông Lê Văn Chính, cố vấn công ty SoncaMedia tiết lộ, đội ngũ chuyên môn của công ty đã nghiên cứu nhiều giá trị cộng thêm trên đầu thu kỹ thuật số như chức năng karaoke, kết nối mạng internet… hoặc là tích hợp chức năng thu tín hiệu truyền hình số trên đầu phát DVD.

Hiện trên thị trường, đầu thu tín hiệu truyền hình kỹ thuật số mặt đất không còn nhiều hàng vì chỉ có tổng công ty Truyền thông đa phương tiện Việt Nam (VTC) còn phát “phập phù” công nghệ này. Nhưng xét về giá, so với 3 – 4 năm về trước, đã giảm rất nhiều. Đầu thu Coex (Hàn Quốc) chỉ còn giá 550.000đ, còn những đầu thu nhãn hiệu Trung Quốc chỉ có giá từ 300.000 – 400.000đ.

Nên phân chia theo năng lực lõi

Nhưng mối lo của các doanh nghiệp sản xuất hàng điện tử Việt Nam không chỉ sức ép từ các nhà sản xuất Trung Quốc mà còn ở chính các đài truyền hình.

Dù còn trong kế hoạch nhưng theo nhiều nguồn tin, có thể gói thiết bị đầu thu trị giá 2.500 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước sẽ “không thể thoát khỏi tay VTC”. Một chuyên gia cho biết thêm, ngoài nhiều yếu tố khác nhau, VTC là doanh nghiệp có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết kế đầu thu theo công nghệ truyền hình số mặt đất vì họ đã thử nghiệm và kinh doanh công nghệ này cách đây gần mười năm.

Đài Truyền hình TP.HCM không giấu giếm ý đồ thành lập doanh nghiệp sản xuất đầu thu. Ông Huỳnh Văn Nam, giám đốc đài Truyền hình TP.HCM đề nghị: “Mỗi năm đài đóng thuế cho Nhà nước 400 tỉ đồng. Nay có thể dùng số tiền trên cho đài để dùng vào việc xây dựng nhà máy sản xuất đầu thu”.

Thứ trưởng Lê Nam Thắng yêu cầu các nhà sản xuất đầu thu phải nghĩ đến việc người tiêu dùng dễ dàng kết nối các công nghệ phát hình trên cùng một thiết bị, tránh tình trạng mỗi nhà cung cấp dịch vụ có một thiết bị riêng như hiện nay. Được biết, đã có tiêu chuẩn ngành nhưng chưa có bộ tiêu chuẩn quốc gia về thiết bị đầu thu kỹ thuật số.